طرح «سلام»؛ پیوند مشارکت مردم و ظرفیت محلات برای حل مسائل اجتماعی

مدیرکل بهزیستی خوزستان با تشریح رویکرد، تجربه‌ها و دستاوردهای اجرای طرح سلامت اجتماعی محله‌محور «سلام» در استان، بر ضرورت فعال‌سازی ظرفیت مردم و نهادهای محلی برای شناسایی و حل مسائل اجتماعی تأکید کرد و گفت: مسائل اجتماعی زمانی می‌توانند به‌صورت پایدار مدیریت شوند که مردم از جایگاه دریافت‌کننده خدمت، به نقش‌آفرین و شریک حل مسئله در محله تبدیل شوند.

به گزارش روابط عمومی اداره‌کل بهزیستی خوزستان، مهران کریمیان در نشست شورای اجتماعی استان خوزستان که با حضور رضا نجاتی، معاون سیاسی اجتماعی استاندار، ناظم ثبوتی سرپرست اداره کل  امور اجتماعی و فرهنگی استانداری و اعضای شورا برگزار شد، با اشاره به تحولات شتابان اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اظهار کرد: تغییر سبک زندگی، تحولات ساختار خانواده، گسترش فضای مجازی و فناوری‌های نوین، مسائل اجتماعی را پیچیده‌تر کرده است و در چنین شرایطی، دولت به‌تنهایی نمی‌تواند همه مسائل را شناسایی، مدیریت و حل کند.

وی افزود: تجربه‌های علمی و میدانی نشان می‌دهد هر اندازه مردم در شناسایی مسائل، تصمیم‌سازی، برنامه‌ریزی و اجرای راهکارها نقش بیشتری داشته باشند، زمینه برای ایجاد راه‌حل‌های پایدار و متناسب با واقعیت‌های هر جامعه محلی بیشتر فراهم می‌شود.

کریمیان با اشاره به شکل‌گیری طرح سلامت اجتماعی محله‌محور «سلام» در سازمان بهزیستی کشور گفت: این طرح با همین نگاه و با هدف تقویت مشارکت اجتماعی، فعال‌سازی ظرفیت‌های محلی و ارتقای سلامت اجتماعی در محلات اجرا شده و خوزستان نیز با بهره‌گیری از ظرفیت مراکز مثبت زندگی، مراکز بهزیستی، مساجد، مدارس، تسهیلگران و گروه‌های مردمی، تجربه‌های متنوعی را در این زمینه دنبال کرده است.

مدیرکل بهزیستی خوزستان با بیان اینکه در قالب طرح «سلام» مجموعه‌ای از برنامه‌های اجتماع‌محور در محلات استان در حال اجراست، اظهار کرد: هدف صرفاً ارائه یک خدمت جدید نیست، بلکه تلاش شده است شبکه‌ای از ظرفیت‌های موجود در هر محله شکل بگیرد تا مردم، گروه‌های داوطلب، متخصصان، تشکل‌ها و دستگاه‌های اجرایی در کنار یکدیگر برای مسائل واقعی محله راهکار پیدا کنند.

وی یکی از نمونه‌های این رویکرد را اجرای «پاتوق سالمندی» عنوان کرد و گفت: در این برنامه، سالمندان محله به کانون‌های محلی دعوت می‌شوند تا ضمن تقویت ارتباطات اجتماعی و کاهش انزوا، در برنامه‌های آموزشی مرتبط با سالمندی سالم و سبک زندگی مشارکت کنند. استقبال سالمندان از این برنامه نشان داده است که بسیاری از ظرفیت‌های اجتماعی، پیش از آنکه نیازمند منابع جدید باشند، نیازمند ایجاد فرصت برای ارتباط و مشارکت هستند.

کریمیان همچنین به اجرای برنامه استعدادیابی نوجوانان اشاره کرد و افزود: در این برنامه حدود سه هزار نوجوان از جامعه هدف و سایر نوجوانان محلات از جنبه‌های مختلف شناختی، روان‌شناختی، شخصیتی، تحصیلی و مهارت‌های شغلی مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند و تعدادی از استعدادهای برتر در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، فناوری و مهارت‌های فنی شناسایی و برای پرورش توانمندی‌های آنان برنامه‌ریزی شده است.

وی ادامه داد: در کنار این برنامه‌ها، طرح‌های مختلفی از جمله مهارت‌های زندگی، پیشگیری جامع از اعتیاد، توانبخشی مبتنی بر جامعه، «مانا» و «خاتم» نیز در محلات اجرا می‌شود که هر یک متناسب با نیاز گروه‌های مختلف و ظرفیت‌های همان جامعه محلی طراحی و دنبال می‌شوند.

مدیرکل بهزیستی خوزستان، یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های شکل‌گرفته در اجرای طرح «سلام» را مشارکت داوطلبانه مردم دانست و گفت: در پویش «سلام محله»، مردم با تخصص‌ها و توانمندی‌های مختلف برای مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی اعلام آمادگی کردند و این ظرفیت در ادامه، از طریق تسهیلگران محلی و آموزش‌های لازم، برای پاسخگویی به نیازهای محلات مورد استفاده قرار گرفته است.

کریمیان افزود: یکی از جلوه‌های عملی این مشارکت در جریان جنگ یک‌ساله اخیر نیز نمایان شد؛ به‌گونه‌ای که ۷۰ روان‌شناس داوطلب از همین ظرفیت مردمی در مرکز ۱۴۸۰ بهزیستی حضور یافتند و در ارائه خدمات روان‌شناختی و حمایت از مردم در مواجهه با اضطراب، استرس و مسائل اجتماعی مشارکت کردند.

وی با تأکید بر اینکه محله‌محوری بدون همکاری بین‌بخشی به نتیجه مطلوب نمی‌رسد، گفت: در اجرای طرح «سلام» تلاش شده است از ظرفیت دستگاه‌ها و مجموعه‌های مختلف استفاده شود؛ از جمله همکاری با آموزش و پرورش برای بهره‌گیری از ظرفیت مدارس، اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی در حوزه تعاونی‌های محله‌محور، فنی و حرفه‌ای برای آموزش مهارت، دانشگاه شهید چمران اهواز در حوزه‌های علمی و تخصصی و مجموعه‌های علمی و فناوری برای استفاده از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین.

مدیرکل بهزیستی خوزستان همچنین از «بانک زمان» به‌عنوان یکی از ایده‌های مکمل در زیست‌بوم طرح «سلام» یاد کرد و گفت: در این الگو، افراد می‌توانند به جای مبادله مالی، زمان و مهارت خود را در اختیار دیگران قرار دهند؛ برای مثال، فردی بخشی از وقت خود را برای کمک به یک سالمند تنها اختصاص دهد و زمان صرف‌شده در این شبکه ثبت شود تا در آینده بتواند از خدمت فرد دیگری بهره‌مند شود.

وی خاطرنشان کرد: «بانک زمان» صرفاً یک سازوکار مبادله خدمت نیست، بلکه می‌تواند به تقویت همدلی، اعتماد، مسئولیت‌پذیری، سرمایه اجتماعی و سرمایه اخلاقی در محلات کمک کند و پیوندهای اجتماعی میان مردم را توسعه دهد.

کریمیان با قدردانی از همراهی و حمایت‌های استانداری خوزستان و دستگاه‌های همکار در اجرای طرح «سلام» گفت: تجربه خوزستان نشان داده است که ظرفیت‌های اجتماعی فراوانی در محلات وجود دارد و وظیفه دستگاه‌های اجرایی، تسهیلگری، شبکه‌سازی و توانمندسازی این ظرفیت‌هاست؛ نه اینکه همه امور صرفاً از مسیر ساختار اداری دنبال شود.

وی تأکید کرد: برای استمرار و اثربخشی رویکرد محله‌محور، همراهی فرمانداری‌ها، شهرداری‌ها، آموزش و پرورش، دستگاه‌های اجتماعی و فرهنگی، سازمان‌های مردم‌نهاد، خیران، معتمدان و گروه‌های مردمی ضروری است و هر محله باید بتواند متناسب با مسائل و ظرفیت‌های خود، مسیر ویژه‌ای برای ارتقای سلامت اجتماعی طی کند.

مدیرکل بهزیستی خوزستان در پایان گفت: «سلام» تلاش می‌کند فاصله میان مردم و نظام ارائه خدمات اجتماعی را کاهش دهد و با قرار دادن مردم در متن فرایند شناسایی مسئله، تصمیم‌گیری و اقدام، محله را از یک دریافت‌کننده صرف خدمات به یک کنشگر فعال در حل مسائل اجتماعی تبدیل کند.

کد مطلب 207265

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 0 =

خدمات الکترونیک پرکاربرد